[home] [biografie] [formule] [dagboek] [sitemap] [auteursrechten] [contact]

 Tsjernobyl

Ook op de gevaren van Einsteins formule moet gewezen worden. Het bekendste en meest tragische is wel Tsjernobyl.
Op 26 april 1986 vond in het stadje Tsjernobyl, 80 km van Kiev (Oekraïne), een kernramp plaats met grote en langdurige gevolgen. Het ongeluk deed zich voor in één van de vier plaatselijke kerncentrales. Alle vier waren ze uitgerust met een reactor van het type RBMK. Deze soort reactor werd enkel in de Sovjet-Unie gebruikt. Net als in andere reactoren wordt de stoom die de generatoren aandrijft, aangemaakt in de reactor zelf. Maar de aanmaak van neutronen wordt in dergelijke reactoren afgeremd met grafiet, in plaats van water. Gevolg hiervan is dat de reactor zichzelf niet onder alle omstandigheden regelt.

Tijdens die dag werd een nieuw veiligheidssysteem getest. Er waren echter moeilijkheden. Om deze te omzeilen, negeerde het bedieningspersoneel de éne regel na de andere. De reactor raakte in een instabiele toestand en kon zichzelf niet meer regelen, waardoor de warmteproductie explosief toenam. De reactor werd vernield en het grafiet ging branden. De vrijgekomen radioactiviteit werd hoog de lucht ingestuurd, waardoor de straling zich over heel Europa verspreidde, maar hoofdzakelijk richting Scandinavië.
Van bedrijfs- en brandweerpersoneel vonden 31 personen de dood, enkelen onmiddellijk, de meeste enkele weken later, ten gevolge van straling. 300.000 militairen en "vrijwilligers" hielpen bij de reddings-, blus- en opruimwerken, 100.000 inwoners van Tsjernobyl verhuisden. Volgens Oekraïense bronnen zijn tot in 1994 125.000 mensen gestorven door de radioactieve besmetting; 3,5 miljoen mensen werden getroffen door de ramp. Van de 300.000 militairen die werden ingezet, zijn er 30.000 gestorven, waarvan 38% door zelfmoord. Jaren later moesten in Rusland nog dorpen ontruimd worden, en in Europa voedsel afgekeurd.
RBMK-reactoren werden sterk onderzocht, en er werd beslist om geen nieuwe meer te bouwen. Door de Tsjernobylramp kwam in Europa steeds meer weerstand tegen de bouw van kerncentrales.
 terug naar het dagboek